Analizy rynku funduszy inwestycyjnych, zasady i strategie inwestowania, jak wybrać fundusz
Remigiusz Stanisławek
RSS


Blog > Komentarze do wpisu

Wybór OFE czy ZUS ma znaczenie. Nawet 20%!

Wysokość miesięcznej emerytury może być nawet ponad 20% wyższa zależnie od wyboru OFE czy ZUS. Te zaskakujące wyniki pokazuje szczegółowy raport, który opracowałem.

W podejmowaniu wszelkich decyzji finansowych lubię kierować się liczbami - dajmy więc liczbom przemówić. Pozornie wydaje się, że decydowanie o 2,92% naszych dochodów - podczas gdy i tak prawie 17% jest kierowane do ZUS nie ma znaczenia. A jednak - znaczenie ma. I to czasem bardzo istotne.

Przykładowa analiza

Na początek przykład osoby w wieku 30 lat, która zastanawia się czy wybrać OFE czy może OFE+ZUS jako składniki drugiego filaru.

Oczywistym jest, że jeżeli większy zysk w przyszłości wypracuje OFE - i mamy co do tego przekonanie - wtedy warto wybrać OFE. Jeżeli zakładamy, że OFE wypracuje niższą stopę zwrotu niż ZUS, wtedy logicznym jest wybór pozostania z całością nowych składek w ZUS.

Ale nikt (wg mojej wiedzy) nie policzył jakie kwotowo ma to znaczenie. Jeżeli różnica w emeryturze ma być na poziomie 10 zł miesięcznie - wtedy faktycznie szkoda czasu na wypełnianie formularzy. Ale - jeżeli mówimy o różnicy w wysokości emerytury na poziomie 200 zł miesięcznie - może warto się pochylić nad tym tematem?

[Aktualizacja 28.07.2014] Obliczenia zakładają przyjęcie długości dalszego trwania życia dla osoby w wieku 67 lat na poziomie 14,1 lat (a nie uśrednionym dla kobiet i mężczyzn i wynoszącym 16,3 lat). Nie wpływa to na ogólny wynik analizy. Arkusz Excel do pobrania uwzględnia 16,3 lat liczonych do wyliczenia dodatku ZUS+OFE.

RYSUNEK 30 LATAnaliza ZUS / OFE

Dla osób w wieku 30 lat wybór będzie miał wpływ na wysokość emerytury. I to wpływ na poziomie najprawdopodobniej 4-20% wartości przyszłej emerytury. W długim okresie odprowadzania składek różnice w wynikach OFE i subkonta ZUS będą naprawdę istotne. Co dokładnie pokazuje tabela.

Załóżmy, że pan Adam (zarobki 2500 zł brutto) wybrał pozostanie w OFE (czyli II filar złożony z OFE+ZUS). Jak wpłynie to na wysokość przyszłej emerytury? Oczywiście zależy to od tego 'co' zarobi więcej: ZUS czy OFE.

Jeżeli OFE uzyska wynik o 3 pp wyższy niż ZUS to w takim przypadku emerytura pana Adama będzie ostatecznie o 19% wyższa niż gdyby pozostał w ZUS. Kwotowo o 235 zł miesięcznie (na rękę, netto).

Jeżeli jednak OFE uzyska wynik o 3 pp niższy niż ZUS to w takim przypadku emerytura pana Adama będzie oczywiście niższa niż gdyby wybrał ZUS. Ale pojawia się tu ciekawa zależność - nie będzie to o 19% mniej. Błędny wybór w tym przypadku będzie kosztował pana Adama o 10% niższą emeryturą. Czyli niższą o ok. 150 zł.

Policz to sam! Arkusze Excel do pobrania

Przygotowałem arkusz Excel, za pomocą którego każdy może samodzielnie obliczyć różne warianty zyskowności ZUS/OFE i ich wpływu na poziom własnej emerytury. Arkusz uwzględnia tzw. suwak bezpieczeństwa. W arkuszu udostępniłem szczegółowy wgląd w wykorzystane formuły, oraz krok po kroku pokazałem sposób obliczeń (dla zainteresowanych).

Arkusz do przeprowadzenia własnych obliczeń do pobrania tutaj: http://www.opiekuninwestora.pl/skocz/ofe-czy-zus

Arkusz z wynikami (dane źródłowe) i wykresami do pobrania tutaj: http://www.opiekuninwestora.pl/skocz/ofe-czy-zus-wyniki 

Kilka dodatkowych wykresów

Dla młodych osób zaczynających karierę zawodową skutki wyboru OFE / ZUS będą istotne. Jeżeli OFE zarobi o kilka punktów procentowych więcej niż ZUS może to podwyższyć emeryturę nawet o ... 30%! A jeżeli o tyle samo wynik OFE będzie słabszy wpływ negatywny będzie niższy - i wyniesie 15%. Czyli - duże zyski przy pozytywnym scenariuszu kontra niewielkie straty przy scenariuszu negatywnym.

[Aktualizacja 28.07.2014: uwzględnienie wyższego o 2 lata współczynnika średniego trwania życia ogłoszonego przez GUS za rok 2013 i stóp zastąpienia na poziomie 45% i 60%]



Dla osób w wieku 35 lat potencjalny wpływ decyzji OFE czy ZUS także ma znaczenie. Różnica w wysokości emerytury może różnić się tutaj o nawet ponad 10%.



Dla osób po czterdziestce wybór zaczyna mieć marginalne znaczenie. W wieku 40 lat mówimy o różnicach rzędu kilku procent. A w wieku 50 lat ... można liczyć na wyższą/niższą emeryturę zależnie od wyboru o wartości zbliżone do 1%. Czyli np. 20 zł przy emeryturze w wysokości 2000 zł. To zawsze 200 zł w skali roku. Ale liczby wyraźnie pokazują że wybór jest tu mało istotny.


Warianty użyte w analizie

W powyższych wykresach prezentuję wyniki - raz lepsze dla ZUS, raz lepsze dla OFE - dla sześciu wariantów:

  • Wariant A: stopy subkonta ZUS i OFE są równe i wynoszą 6%
  • Wariant B: wynik OFE to 7%, a ZUS 6% (nieznacznie lepsze wyniki OFE)
  • Wariant C: wynik OFE to 5%, a ZUS 6% (nieznacznie lepsze wyniki ZUS)
  • Wariant D: wynik OFE to 9%, a ZUS 6% (wyniki OFE lepsze o 3 pp od ZUS)
  • Wariant E: wynik OFE to 3%, a ZUS 6% (wyniki OFE gorsze o 3 pp od ZUS)
  • Wariant F: ZUS: 6,63%, OFE: 8,2% (dane historyczne średnioroczne)

W arkuszu obliczeniowym można podać dowolne inne wartości. Jeżeli (co całkiem prawdopodobne) zakładamy, że jednak waloryzacje ZUS będą niższe niż 6% - możemy w analizie takie założenia przyjąć. Arkusz do przeprowadzenia własnych obliczeń do pobrania tutaj: http://www.opiekuninwestora.pl/skocz/ofe-czy-zus

Co na temat wyboru OFE/ZUS mówią liczby?

W oparciu o kilkadziesiąt przeprowadzonych symulacji wyciągam następujące wnioski dotyczące znaczenia podjęcia trudu decyzji OFE/ZUS.

  1. Osoby w wieku ponad 56 lat nie muszą podejmować żadnej decyzji. Zgodnie z zasadą suwaka - żadne nowe składki nie są odprowadzane do OFE.
  2. Znaczenie decyzji OFE/ZUS dla kobiet i mężczyzn jest w praktyce takie samo. Kobiety, żyjąc dłużej otrzymują niższy wskaźnik zastąpienia - i tym samym niższe emerytury. Podobnie zmniejsza się też wysokość emerytury z II filaru. Procentowo wyniki dla mężczyzn i kobiet są bardzo zbliżone. [Aktualizacja 28.07.2014: ale procentowa zmiana wysokości emerytury dla kobiet jest większa - to wynika z niższej stopy zastąpienia]
  3. Im młodszy wiek w dniu dzisiejszym - tym decyzja bardziej zaważy na przyszłych emeryturach. Dla zaczynających karierę zawodową może to zaważyć na 30% dodatkowej emerytury. Największe znaczenie ma dla osób w wieku 25-25 lat, nieco mniejsze dla 35-45 latków. Powyżej 45 lat znaczenie wyboru staje się marginalne.
  4. Im wyższe wynagrodzenie tym bardziej warto zastanowić się na wyborem OFE/ZUS. Jeżeli jednak miesięczne zarobki przekraczają znacząco 9.000 zł - to wpływ decyzji będzie mniejszy (składki emerytalne odprowadzane są maksymalnie od dochodu równego 2,5 krotność średniej krajowej)
  5. Dla przedsiębiorców - jeżeli zyski z działalności przekraczają średnią pensję krajową znaczenie wyboru jest marginalne. Płacąc minimalne składki otrzymujemy minimalną emeryturę.

To kto w końcu zarabiał lepiej?

W obowiązkowym systemie emerytalnym musimy patrzeć na trzy elementy:

  • pierwszy filar - czyli konto ZUS (tu ląduje 12,22% naszego wynagrodzenia brutto)
  • drugi filar - subkonto ZUS - tu ląduje 4,68% lub 7,3% (gdy wybierzemy tylko ZUS)
  • drugi filar - rachunek OFE - tu ląduje 2,92% lub 0% (gdy wybierzemy tylko ZUS)

Jakich wyników możemy się spodziewać w przyszłości? Na to nie ma odpowiedzi. Możemy za to spojrzeć w przeszłość.

Historyczne wartości waloryzacji konta ZUS: 6,64%

Waloryzacja wartości konta w ZUS to inflacja + realny wzrost sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w poprzednim roku. Roczne wskaźniki od 2000 roku wyglądały następująco: 

Historyczne wartości waloryzacji subkonta ZUS: 6,63%


Subkonto ZUS powstało po kolejnej reformie emerytalnej w maju 2011 roku. Środki zapisane (tu także trudno użyć słowa zgromadzone) na tyn rachunku są co roku waloryzowane o wskaźnik ogłaszany przez ZUS (tym razem jest to wskaźnik średniego nominalnego wzrostu PKB z ubiegłych 5 lat, z zastrzeżeniem nieujemności stopy waloryzacji).

Rachunek OFE: 8,2%

Wyniki OFE od 1999 do 2014 roku wyniosły od 233% (Pocztylion) do 297% (ING) co daje średnioroczny wynik w przedziale od 8,3% do 9,6% średniorocznie.

Nowe możliwości inwestycyjne OFE mogą spowodować większe rozbieżności wyników między poszczególnymi OFE, dają szanse na większe zyski niż dotychczas, ale też ryzyko błędnych inwestycji i uzyskanie wyników gorszych niż dotychczasowe. Dotychczas z uwagi na zasadę ‚gwarantowanej stopy zwrotu' wyniki OFE nie różniły się zbytnio między sobą.

A ile zarabiały OFE w poszczególnych latach? Wybrałem średniaka z listy długoterminowych wyników – czyli AEGON OFE i poniżej prezentuję jego wyniki roczne. 


Co wybrać?

Próba zadania pytania avatarowi na stronie zus.pl nie daje odpowiedzi.

Odpowiedzi nie udzieli także ten artykuł. Choć pomoże zrozumieć dlaczego decyzja ma jednak wpływ na nasze emerytury.

Jak byśmy nie patrzyli na system emerytalny - podsumowanie jest chyba jedno:

 

Więcej informacji w nagraniu nt OFE/ZUS

 


poniedziałek, 28 lipca 2014, remigiusz.stanislawek

----------------------------------------------------------------
Fundusze inwestycyjne to doskonały sposób na pomnażanie naszych oszczędności.

Pod warunkiem, że potraktujemy to jako inwestycję. Funduszami należy zarządzać. Pozostawienie pieniędzy na wiele lat powoduje, że mamy dużą szansę aby nasz końcowy wynik był gorszy niż lokata bankowa.

O funduszach w Polsce wypowiadają się ... przedstawiciele funduszy, firm doradztwa finansowego. I niestety często to co czytamy, słyszymy czy też widzimy jest dość dalekie od rzeczywistości.

Pokazuję w jaki sposób, bez specjalistycznej wiedzy każdy może świadomie zarządzać własnymi inwestycjami. To naprawdę proste. Wystarczy zerwać z mitami inwestowania. Aby skutecznie inwestować na rynku funduszy nie trzeba być ekspertem.

Można wierzyć reklamie. Ale można też wziąć sprawy w swoje ręce. A tego chyba warte są nasze pieniądze?

Remigiusz Stanisławek
trener inwestycyjny (ponad 250 szkoleń z cyklu Fundusze to nie lokata)
twórca firmy i portalu Opiekun Inwestora
laureat nagrody: Innowacja Roku 2009

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
2014/07/28 10:54:22
Jeśli OFE więcej zarobi, to państwo więcej ukradnie, a jak zarobi mniej, to ukradnie mniej. Ja chciałbym, żeby państwo miało kogo okradać w przyszłości i dlatego zostałem w OFE.
-
2014/07/28 12:42:47
No... chyba odwrotnie :) Wpłaty do OFE można będzie nadal monitorować, struktura opłat jest prosta i przejrzysta. To prawda - w 2013 roku przesunięto środki z OFE na subkonto ZUS. Ale - subkonto ZUS to nie to samo co konto ZUS (a o tym się w dyskusji mało mówiło). Subkonto ZUS to nadal nasze pieniądze tylko inaczej waloryzowane - i (przynajmniej na razie) podlegają tym samym zasadom do liczenia emerytury i dziedziczenia co środki w ZUS. Fakt, że użyte zostaną/zostały do innych celów i te zapisy są czysto wirtualne. Nie bardzo mamy na to wpływ - stąd warto (moje prywatne zdanie) samodzielnie zatroszczyć się o emeryturę?
-
z17
2014/07/28 16:05:52
1. Funduszom OFE będzie bardzo trudno pobić waloryzację subkonta ZUS, która jest liczona niezwykle hojnie. Poza tym nastąpi nieunikniona konsolidacja OFE, najprawdopodobniej zostanie na rynku tylko kilka OFE. Z uwagi na brak liczenia średniej stopy ważonej dla OFE i konieczności dopłat dla maruderów, a także z uwagi na ekstremalnie wysokie limity inwestycji w akcje, wyniki poszczególnych OFE będą się bardzo różnić. Operowanie historycznymi stopami zwrotu OFE wydaje mi się zatem kompletnie bezsensowne, warunki gry zmieniły się zasadniczo - był brydż salonowy, a teraz będzie poker bez trzymanki.

2. Nie rozumiem dlaczego deprecjonuje Pan znaczenie wyboru ZUS v. OFE w przypadku pokolenia czterdziestolatków - przecież w tym wyborze nie chodzi tylko o przyszłe składki, w OFE pracuje nadal 50% dotąd zgromadzonego tam kapitału, a akurat ta kohorta wiekowa zgromadziła go najwięcej. Młodzi ludzie z odpisem składki na OFE w wysokości zaledwie 2,92% oskładkowanych zarobków nigdy już nie zgromadzą tam istotnych pieniędzy. W wieku 40 lat na pewno nie będą mieli w OFE kwot rzędu 50.000 PLN -co nawet po rabunku połowy stanu konta przez państwo nie jest rzadkością wśród dzisiejszych inżynierów Karwowskich.

3. Co Pan ma na myśli pisząc o niższym wskaźniku zastąpienia wśród kobiet? Przecież ZUS stosuje uśrednione tabele dalszej przewidywanej długości życia , jednakowe dla obu płci. Poza tym nawet wykupując prywatną emeryturę (rentę dożywotnią) u ubezpieczyciela , będzie Pan miał do czynienia z uśrednionymi tabelami - Unia Europejska zakazała w 2012 roku różnicowania wypłat dla mężczyzn i kobiet.
-
2014/07/28 23:10:51
Dziękuję za bardzo rzeczowy komentarz.

1. Co do wyników OFE / ZUS niczego nie przesądzam. Obliczenia pokazują różne warianty. Ciekawie od strony matematycznej wygląda to, że jeżeli OFE da zysk wyższy niż waloryzacja subkonta ZUS to emerytura zwiększy się o kwotę X, a jeżeli zysk z OFE będzie o tyle samo punktów procentowych niższy niż ZUS to wartość emerytury zmniejszy się o Y, gdzie Y<X. Czyli gorszy wynik OFE będzie nas kosztował mniej niż zyskamy na wyższym wzroście OFE.

2. Decyzja, którą teraz podejmujemy dotyczy wyłącznie nowych składek. To co pozostało na kontach OFE niezależnie od dokonanego wyboru będzie tam nadal inwestowane, i niezależnie od dokonanego wyboru wpadnie w suwak bezpieczeństwa. Dlatego osoby w wieku 45+ tak naprawdę niewiele zmienią - nie dość, że składki dotyczyć będą tylko 12 lat lub mniej (na 10 lat przed emeryturą i tak składki nie są już do OFE odprowadzane) a dodatkowo działa suwak bezpieczeństwa.

3. Faktycznie - to mój błąd w opisie. Nie wpływa to w żaden sposób na wnioski z analizy - ale rzeczywiście trzeba powiedzieć, że od 2012 roku zrównano wskaźnik miesięcy przez które dzieli się środki z OFE / subkonta ZUS jako jednej z części obliczeń wysokości emerytury. Dziękuję za to wyjaśnienie.
-
2014/08/20 15:41:16
Że OFE najlepsze to było wiadomo od dawna. Tylko, że dla młodych...
-
2016/04/27 18:48:33
Doskonała, wnikliwa analiza!